Auteursrecht

Deze informatie is geplaatst door

Antwoord voor bedrijven

Het auteursrecht beschermt makers (auteurs) van bijvoorbeeld teksten, wetenschappelijk werk of kunst. Bent u auteur? Dan bepaalt u volgens het auteursrecht wat er gebeurt met uw werk. Bijvoorbeeld of en hoe anderen uw werk mogen gebruiken, kopiëren en vertonen. Het auteursrecht is geregeld in de AuteurswetExternal link.

Wanneer geldt het auteursrecht?

De Auteurswet beschermt u als uw werk aan deze 3 voorwaarden voldoet:

  • Uw werk is origineel en persoonlijk, het mag niet lijken op werk van iemand anders.
  • Het werk is zintuigelijk waarneembaar. Het is te zien, te lezen of te horen.
  • Het gaat niet om een technisch product of productieproces. Hiervoor geldt het octrooirecht.

Voorbeelden van beschermde werken zijn:

  • boeken
  • muziek
  • films
  • schilderijen en tekeningen
  • software
  • videogames
  • apps
  • bouwtekeningen
  • foto’s

U hoef uw werk niet te registreren of deponeren. U heeft automatisch auteursrecht als u het werk heeft gemaakt. Auteursrecht kost niets en de bescherming is internationaal.

Auteursrecht overdragen

U kunt als auteur en maker uw auteursrecht helemaal of voor een deel overdragenExternal link:

  • U geeft een licentie aan een exploitant (bijvoorbeeld een uitgeverij of een museum). U houdt het auteursrecht, maar geeft toestemming aan de exploitant om het werk te verspreiden of te kopiëren. Dit moet u schriftelijk vastleggen.
  • Bij een overdracht verkoopt u de auteursrechten aan een andere partij. Die andere partij heeft dan het auteursrecht. Dit moet u schriftelijk vastleggen.

Auteursrecht na overlijden

Wanneer u overlijdt, gaat het auteursrecht automatisch over naar uw erfgenamen. Het auteursrecht vervalt 70 jaar na het overlijden van de maker.

Auteurscontractenrecht

Naast auteursrecht is er ook auteurscontractenrecht. De Wet auteurscontractenrechtExternal link beschermt makers die afhankelijk zijn van exploitanten zoals uitgevers, platenmaatschappijen en filmproducenten om het werk bekend te maken bij het publiek. Makers hebben dan een overeenkomst met de exploitant waarmee ze toestemming geven om hun werk te exploiteren. De exploitant moet de maker hiervoor een vergoeding betalen. De Wet auteurscontractenrecht zegt onder meer dat de maker:

  • recht heeft op een eerlijke vergoeding
  • recht heeft op een hogere vergoeding wanneer het werk ineens enorm succesvol wordt (bestsellerbepaling)
  • de overeenkomst (gedeeltelijk) kan verbreken als de exploitant het werk niet voldoende exploiteert
  • onredelijke eisen in het exploitatiecontract kan vernietigen

Naburig recht

Naast het auteursrecht voor auteurs (makers) is er het naburig rechtExternal link. Naburige rechten beschermen iedereen die het werk van letterkunde of kunst uitvoert. Zoals zangers, muzikanten, acteurs, film- en muziekproducenten of een omroep. De uitvoerend kunstenaar moet eerst toestemming geven voordat een andere partij bijvoorbeeld een uitvoering opneemt, uitzendt en verkoopt. Ook dit recht kunt u overdragen. Naburige rechten ontstaan automatisch en vervallen na 50 jaar. Voor een musicus of een muziekproducent geldt een beschermingsduur van 70 jaar.

Databankenrecht

Het databankenrechtExternal link beschermt databanken en verzamelingen van werken waar veel tijd en geld in gestoken is. Wie een databank wil gebruiken, moet daarvoor toestemming vragen aan de maker.

Leenrecht

Bij uitlening van bijvoorbeeld boeken, muziek, films of kunst hebben de makers recht op een vergoeding. Bibliotheken, spelotheken en kunstuitleen betalen die vergoedingen aan Stichting LeenrechtExternal link. Daarna verdeelt de stichting die vergoedingen over de organisaties die de makers uitbetalen. Zoals Stichting Lira (schrijvers, vertalers, journalisten) en Stichting Pictoright (beeldmakers, fotojournalisten).

Portretrecht

Filmt of fotografeert u mensen? Dan heeft u het auteursrecht, maar niet het portretrecht. Het portretrecht geeft de persoon op de foto of in de film het recht om publicatie te verbieden. U moet in veel gevallen om toestemming vragen als u een portret wilt publiceren. Het portretrecht is geregeld in de Auteurswet.

Collectieve beheersorganisatie (cbo)

Collectieve beheersorganisaties (cbo’s) regelen het auteursrecht voor auteurs. Bijvoorbeeld Buma/Stemra zorgt ervoor dat makers van teksten en muziek een vergoeding krijgen wanneer hun werk wordt gebruikt. Bijvoorbeeld als muziek op de radio of in een café wordt gedraaid. Andere cbo’s zijn bijvoorbeeld Sena, Videma, Stichting Reprorecht, en Stichting de Thuiskopie. Deze cbo's zijn aangesloten bij de Vereniging van Organisaties die Intellectueel eigendom Collectief Exploiteren (VOI©E)External link. Het College van Toezicht Auteursrechten (CvTA)External link houdt toezicht op een aantal van deze collectieve beheersorganisaties.

Bemiddelen in muziekauteursrecht

Wilt u gaan bemiddelen in muziekauteursrecht? Dan heeft u een vergunning nodig van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. De vergunning is voor uitvoeringen van muziekwerken in het openbaar en radio- en televisieprogramma's met muziek. Voor terbeschikkingstelling op internet, zoals downloads of muziekstreams, heeft u geen vergunning nodig.

Deze informatie is geplaatst door

Antwoord voor bedrijven