Auteursrecht

Deze informatie is geplaatst door

Antwoord voor bedrijven

Het auteursrecht beschermt makers (auteurs) van bijvoorbeeld teksten, wetenschappelijk werk, kunst of foto’s. U bepaalt zelf wat er gebeurt met uw werk. Bijvoorbeeld of en hoe anderen uw werk mogen gebruiken, kopiëren en vertonen. Het auteursrecht is geregeld in de Auteurswet.

Wanneer geldt het auteursrecht?

Het auteursrecht ontstaat vanzelf. Vanaf het moment dat u het werk heeft gemaakt. U hoeft auteursrecht nergens aan te vragen of te registreren. Het kost u niets en is internationaal geldig. U kunt het auteursrecht verkopen of iemand kan het van u erven. De Auteurswet beschermt uw werk als het aan deze 3 voorwaarden voldoet:

  • Uw werk is origineel en persoonlijk. Het mag niet lijken op werk van iemand anders.
  • Het werk is zintuigelijk waarneembaar: het is te zien, te lezen of te horen.
  • Het gaat niet om een nieuw technisch product of proces. Hiervoor geldt het octrooirecht.

Voorbeelden van beschermde werken zijn:

  • boeken
  • muziek
  • films
  • schilderijen en tekeningen
  • software
  • videogames
  • apps
  • bouwtekeningen
  • foto’s
  • video's

Hoe bewijst u uw auteursrecht?

Een auteursrecht ontstaat automatisch, maar staat nergens officieel geregistreerd. Daarom is het verstandig op of bij uw werk uw naam en datum te zetten. Bij een eventuele rechtszaak heeft u dan een bewijs dat u op die datum al in het bezit was van uw werk. Dat kunt u bijvoorbeeld zo doen:

  • Zet op of bij uw werk een © (copyright teken) met uw naam en datum.
  • U kunt een exemplaar of foto van uw werk aangetekend aan uzelf sturen. Controleer wel of er een datum op staat en laat het pakket of de envelop dicht.
  • U kunt een bewijs van datum versterken met een depot bij een notaris.
  • Via het Benelux Bureau voor Intellectuele Eigendom kunt u digitaal een datumstempel van uw werk laten vastleggen. Dit kan in het iDEPOT.

Let op: deze maatregelen geven u geen intellectueel eigendomsrechten, maar zijn extra bewijs dat u op een bepaald tijdstip uw werk in bezit had.

Auteursrecht overdragen

U kunt als auteur en maker uw auteursrecht helemaal of voor een deel overdragen:

  • U geeft een licentie aan een exploitant (bijvoorbeeld een uitgeverij of een museum). U houdt het auteursrecht, maar geeft toestemming aan de exploitant om het werk te verspreiden of te kopiëren. Dit moet u schriftelijk vastleggen.
  • Bij een overdracht verkoopt u de auteursrechten aan een andere partij. Die andere partij heeft dan het auteursrecht. Dit moet u schriftelijk vastleggen.

Wat is het auteursrecht waard?

Wilt u uw auteursrecht overdragen? Of wilt u het auteursrecht van iemand kopen? Dan mag de eigenaar van het werk zelf de prijs bepalen. De prijs wordt over het algemeen bepaald door de waarde en de positie van uw werk op de markt.

Schending van auteursrecht

Wordt uw werk zonder uw toestemming gebruikt? Bijvoorbeeld doordat uw werk is verspreid, afgedrukt of op internet is geplaatst. Dan is er sprake van schending van auteursrecht. U kunt dan via de rechter verdere verspreiding van uw werk verbieden. Ook kunt u een vergoeding vragen voor de geleden schade.

Auteursrecht na overlijden

Wanneer u overlijdt, gaat het auteursrecht automatisch over naar uw erfgenamen. Het auteursrecht vervalt 70 jaar na het overlijden van de maker.

Auteurscontractenrecht

Naast auteursrecht is er ook auteurscontractenrecht. De Wet auteurscontractenrecht beschermt makers die afhankelijk zijn van exploitanten zoals uitgevers, platenmaatschappijen en filmproducenten om het werk bekend te maken bij het publiek. Makers hebben dan een overeenkomst met de exploitant waarmee ze toestemming geven om hun werk te exploiteren. De exploitant moet de maker hiervoor een vergoeding betalen. De Wet auteurscontractenrecht zegt onder meer dat de maker:

  • recht heeft op een eerlijke vergoeding
  • recht heeft op een hogere vergoeding wanneer het werk ineens enorm succesvol wordt (bestsellerbepaling)
  • de overeenkomst (gedeeltelijk) kan verbreken als de exploitant het werk niet voldoende exploiteert
  • onredelijke eisen in het exploitatiecontract kan vernietigen

Naburig recht

Naast het auteursrecht voor auteurs (makers) is er het naburig recht. Naburige rechten beschermen iedereen die het werk van de maker uitvoert. Bijvoorbeeld zangers, muzikanten, acteurs, film- en muziekproducenten of een omroep. De uitvoerend kunstenaar moet eerst toestemming geven voordat een andere partij uitvoering opneemt, uitzendt en verkoopt. Ook dit recht kunt u overdragen. Naburige rechten ontstaan automatisch en vervallen na 50 jaar. Voor een musicus of een muziekproducent geldt een beschermingsduur van 70 jaar.

Databankenrecht

Het databankenrecht beschermt databanken en verzamelingen van werken waar veel tijd en geld in gestoken is. Wie een databank wil gebruiken, moet daarvoor toestemming vragen aan de maker.

Leenrecht

Voor het uitlenen van bijvoorbeeld boeken, muziek, films of kunst hebben de makers recht op een vergoeding. Bibliotheken, spelotheken en kunstuitleen betalen de vergoedingen aan Stichting Leenrecht. Daarna verdeelt de stichting de vergoedingen over de organisaties die de makers uitbetalen. Zoals Stichting Lira (schrijvers, vertalers, journalisten) en Stichting Pictoright (beeldmakers, fotojournalisten).

Portretrecht

Filmt of fotografeert u mensen? Dan heeft u het auteursrecht, maar niet het portretrecht. Het portretrecht geeft de persoon op de foto of in de film het recht om publicatie te verbieden. U moet in veel gevallen om toestemming vragen als u een portret wilt publiceren. Het portretrecht is geregeld in de Auteurswet.

Collectieve beheersorganisatie (cbo)

Collectieve beheersorganisaties (cbo’s) regelen het auteursrecht voor auteurs. Bijvoorbeeld Buma/Stemra zorgt ervoor dat makers van teksten en muziek een vergoeding krijgen wanneer hun werk wordt gebruikt. Bijvoorbeeld als muziek op de radio of in een café wordt gedraaid. Andere cbo’s zijn bijvoorbeeld Sena, Videma, Stichting Reprorecht, en Stichting de Thuiskopie. Deze cbo's zijn aangesloten bij de Vereniging van Organisaties die Intellectueel eigendom Collectief Exploiteren (VOI©E). Het College van Toezicht Auteursrechten (CvTA) houdt toezicht op een aantal van deze collectieve beheersorganisaties.

Bemiddelen in muziekauteursrecht

Wilt u gaan bemiddelen in muziekauteursrecht? Dan heeft u een vergunning nodig van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. De vergunning is voor uitvoeringen van muziekwerken in het openbaar en radio- en televisieprogramma's met muziek. Voor het beschikbaar stellen op internet, zoals downloads of muziekstreams, heeft u geen vergunning nodig.

Deze informatie is geplaatst door

Antwoord voor bedrijven